วันพุธที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2557

[Movie] รีวิว Enemy --> (* * * 1/2)


รีวิว Enemy

จะมีหนังสักกี่เรื่องที่ตอนจบทำให้คนดูนั่งอึ้งแดกไปพักใหญ่ๆ จนได้แต่นั่งดูเครดิตพร้อมกับคิดในใจว่า "นี่มันเชี่ยอะไรกันวะเนี่ย!!" ซึ่งสำหรับผมแล้วคงต้องยกให้ Enemy เป็นหนึ่งในนั้นแบบไม่ต้องสงสัยกับฉากจบสุดช็อคที่ทำเอาเงิบจนแทบตกเก้าอี้ ทั้งๆ ที่อุตส่าห์มีการเตรียมตัวรับมือ ลับสมอง มาอย่างดีในฐานะแฟนคลับของผู้กำกับของหนังสืบสวนสุดแจ่มของปีที่แล้วอย่าง Prisoners แต่แล้วก็เหมือนการเก็งข้อสอบพลาดเมื่อโจทย์ใน Enemy นั้นมันยากกว่าที่เคยเจอในเรื่องก่อนหน้ามากเหลือเกิน จนหากเปรียบว่าความยากของ Prisoners อยุที่ 4/10 แล้ว ความยากของ Enemy นั้นคงพุ่งขึ้นไปสูงถึง 8/10 เลยทีเดียว (อันนี้ความคิดส่วนตัว หลายคนอาจจะมองว่าหนังเรื่องนี้เข้าใจง่ายก็ได้)

รีวิว Enemy - pic1
สำหรับพล็อตของ Enemy นั้นไม่ต้องรู้อะไรไปมากกว่าตัวละคร เจค A ไปพบกับตัวละคร เจค B อีกคนที่หน้าตาเหมือนกันอย่างกะแกะ เขาจึงออกตามหาความจริงว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่ แม้พล็อตจริงๆ จะมีความยาวเพียงไม่มาก แต่ผู้กำกับก็เก่งที่เล่าเรื่องออกมาได้เกิน 100 จากที่บทมีอยู่ จนกลายเป็น 1 ชั่วโมงครึ่งของความหฤหรรษ์ที่ไม่มีฉากแถ ยืด ขยายแต่อย่างใดมีแต่เนื้อๆ ที่สำคัญเน้นๆ ให้ได้เสพกัน ซึ่งใน Enemy นั้นยังคงโจทย์เกมส์ที่คล้ายกับ Prisoners อยู่มาก กับการค่อยๆ โปรยเศษชิ้นส่วนจิ๊กซอว์ให้คนดูได้เห็นกันโต้งๆ ว่ามีเบาะแสอะไรบ้าง ซึ่งหน้าที่ของคนดูก็คือการมานั่งประติดประต่อชิ้นส่วนต่างๆ ให้เข้ากันเป็นภาพใหญ่

รีวิว Enemy - pic2

แต่ทว่าความยากของ Enemy ก็คือชิ้นส่วนเหล่านั้นสามารถถูกบิดไปได้อีก 360 องศาเพื่อนำมาประกอบให้ลงตัว แถมผลลัพธ์ของภาพที่ออกมาของแต่ละคนอาจจะไม่เหมือนกันอีกด้วยเนื่องจากคิด วิเคราะห์และการเข้าใจเนื้อเรื่องที่ต่างกันออกไป ซึ่งทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับการสังเกตคำใบ้ต่างๆ ที่ผู้กำกับจงใจเล่นกับคนดูทั้งภาพที่ขมุกขมัวไม่เท่ากัน สัญลักษณ์อย่างแมงมุม + ใยแมงมุม เครื่องหมายที่แยกแยะคนสองคน บทพูดที่สื่อความหมาย ทั้งหมดนี้ล้วนต้องอาศัยประสบการณ์และการตีความอย่างมากเพื่อที่จะบิดชิ้นส่วนนี้ให้ลงล็อคเข้ากับชิ้นส่วนอื่นๆ ให้ได้

รีวิว Enemy - pic3

นอกจากบทที่เข้มข้นและการเล่าเรื่องที่สนุกชวนติดตามตลอดทั้งเรื่องแล้ว หนังยังมีดนตรีประกอบสุดแปลก ชวนหลอนมาคอยกดดันอยู่ตลอดทั้งเรื่อง รวมไปถึงเทคนิคด้านภาพที่ดูจงใจเล่นอย่างสนุกมือ และยังมีเทคนิคแปลกๆ อีกหลายอย่างที่น่าสนใจเสมือนเป็นการปล่อยของ ปล่อยความอินดี้ที่เป็นลายเซ็นของผุ้กำกับรวมมาอยู่ในเรื่องเดียว ส่งผลให้ Enemy นั้นออกมาเป็นหนังสุดแปลกที่ค่อนข้างเคี้ยวยาก ย่อยยากอยู่พอตัว เพราะหากคุณจับหลักกติกาของการเล่นได้คุณจะสนุกไปกับการค้นหาชิ้นส่วนมาประกอบกันอย่างเพลิดเพลิน แต่หากมุ่งที่จะเล่นโดยไม่สนใจกติกาแล้ว รับรองว่าผ่านไปสักพักคุณจะเริ่มเห็นว่าเกมส์นี้เปรียบเสมือนยาสุดขมที่ชวนเบื่อจนแทบหลับอย่างแน่นอน


*****ส่วนต่อจากนี้คือการสปอย Enemy ตามความเข้าใจ+บทวิจารณ์อื่นๆ *****

 
สปอย Enemy

ต่อเนื่องจากย่อหน้าแรกหลังจากที่ผมได้สติจากการนั่งอึ้งแล้ว ก็ได้แต่เดินงงขึ้นรถกลับบ้านซึ่งระหว่างทางก็หยิบปากกา และกระดาษมาแผ่นนึงเพื่อขีดๆ เขียนๆ เบาะแสที่ได้รับรู้จากในหนังทั้งหมดลงไป แล้วค่อยลากเชื่อมความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ ตามลำดับเวลา ซึ่งก็จะพอเข้าใจเนื้อเรื่องได้ดังนี้

Anthony  และ Adam
แม้ว่าในหนังจะดำเนินเรื่องผ่าน เจค สองคนนั่นก็คือ Adam ซึ่งเป็นครูสอนประวัติศาสตร์ และ Anthony ผู้ที่เป็นดาราเกรดรอง โดยสิ่งหนึ่งที่เราสามารถใช้แบ่งแยกตัวละครทั้ง 2 ได้ก้คือ "แหวนแต่งงาน" บนนิ้วของ Anthony นั่นเอง ซึ่งเมื่อดูผ่านๆ ก็เหมือนว่าชีวิตของ 2 ตัวละครนั้นแยกกันโดยสิ้นเชิง ทั้งด้านอาชีพและฝั่งชีวิตที่ฝั่ง Anthony มีภรรยาที่ท้องโต ส่วนฝั่ง Adam ก็ใช้ชีวิตกับแฟนสาวก็ยิ่งทำให้ในช่วงแรกของหนังเราค่อนข้างมั่นใจว่า 2 ตัวละครนี้เป็นคนละคนกัน แต่แล้วเมื่อหนังเดินหน้าไปเรื่อยๆ ก็เริ่มทยอยทิ้งจิ๊กซอว์ทั้งขนาดเล็กขนาด ขนาดใหญ่เอาไว้ประปรายรายทางจนกระทั่งความคิดก็เริ่มเบนไปว่าทั้งสองคนนี้คือ "คนเดียวกัน" และ Anthony ก็คือตัวละครจริงๆ ในเรื่องส่วน Adam นั้นกลับเป็นส่วนที่จิตสำนึกสร้างขึ้นมา

เบาะแสที่ 1 - ภรรยาของ Anthony
เบาะแสแรกที่สังเกตได้นั้นจากเริ่มมาจาก การที่แฟนของ Anthony นั้นตัดสินใจออกตามหา Adam เพราะเกิดความสงสัยว่าคนที่สามีตัวเองกำลังหมกมุ่นอยู่ในนั้นเป็นใคร ใช่ชู้หรือไม่ แต่เมื่อเธอได้เห็น Adam ความรู้สึกแรกที่ฉายแว๊บบนใบหน้าก็คือความประหลาดใจกับความเหมือนกับสามีตัวเองของ Adam จนต้องรีบโทรเช็คในทันทีว่า Adam นั้นใช่ Anthony หรือเปล่า จนกระทั่งภรรยาของ Anthony กลับมาบ้าน ตอนนี้แหละที่เริ่มมีอะไรแปลกๆ เมื่อฝ่ายภรรยาของ Anthony นั้นแสดงอาการช็อคปนเสียใจเมื่อได้รู้ว่าจริงๆ แล้ว Adam คืออีกบุคลิกหนึ่งที่ Anthony สร้างขึ้นมา อีกทั้งเมื่อ Anthony ถามว่าเธอเป็นอะไร เธอจึงตอบได้แค่ว่า "คุณก็น่าจะรู้อยู่แล้วนี่" ทั้งๆ ที่ Anthony ไม่เคยรับรู้การมีอยู่ของ Adam เลย ข้อมูลจึงพอเริ่มจะเดาว่า Adam และ Anthony อาจจะคนเดียวกันขึ้นมาได้

เบาะแสที่ 2 - แม่ของ Adam
จุดสังเกตต่อมาก็คือเมื่อ Adam ไปพบแม่และสอบถามเรื่องเกี่ยวกับตัวตนว่าเขามีฝาแฝดหรือไม่ ซึ่งแน่นอนว่าคำตอบก็คือไม่มี แต่ในบทสนทนานั้นยังกล่าวถึงผู้หญิงคนหนึ่ง และหน้าที่การงานที่แม่เขาพูดออกมาว่าอาชีพครูที่เขาทำอยู่ดีกว่า "นักแสดง" ต๊อกต๋อยที่เคยทำ อดัมก็ได้แต่อึ้งว่าอาชีพนักแสดงนั่นมันของ Anthony ไม่ใช่ของเขาสักหน่อย แถมแม่เขายังบอกอีกด้วยว่า "บลูเบอร์รี่" เป็นของโปรดของเขา ทั้งที่ในหนังฉากแรกๆ จะเห็นว่าเป็นของโปรดของ Anthony ต่างหาก ในจุดนี้ก็เริ่มช่วยเพิ่มความั่นใจให้คนดูมากขึ้นแล้วว่าชีวิตเรื่องราว Anthony ที่ผ่านมามีความเป็นไปได้ที่จะเป็นอดีตของ Adam

เบาะแสที่ 3 - รูปภาพที่ขาดไป
ในฉากที่ Anthony นั้นพาแฟนสาวของ Adam ไปซั่ม ภาพก็ตัดมาให้เห็นว่า Adam นั้นก็มาที่บ้านของ Anthony แทน ในคืนนั้น Adam ได้พบกับรูปใบหนึ่งที่ในตอนที่เขาเริ่มตามหา Anthony นั้นเขาได้หยิบรูปขึ้นมา 1 ใบซึ่งลักษณะเป็นรูปตัวเขาเองกำลังโอบแขนคล้องใครสักคนอยู่ แต่รูปก็ขาดหายไปจนเหลือแค่ส่วนเดียว แต่แล้วเจ้ารูปที่เป็นจิ๊กซอว์ชิ้นใหญ่ชิ้นนี้ก็ปรากฎตัวขึ้นอีกครั้งในบ้านของ Anthony พร้อมกับให้เห็นว่าคนที่เขาโอบอยู่นั้นก็คือภรรยาของตัว Anthony นั่นเอง

เบาะแสที่ 4 - คืนสลับแฟนของอดัม
หลังจากเบาะแสที่ 3 หนังยังหยอดเบาะแสมาอีกตอนที่ภรรยาของ Anthony ถามขึ้นมาตอนอยู่บนเตียงว่า "วันนี้งานสอนสนุกไหม?" ในฉากนี้เป็นการบอกแบบกลายๆ ว่าภรรยาของ Anthony ก็รู้แล้วว่า Adam เป็นอีกบุคลิกหนึ่งที่สามีของเธอสร้างขึ้นมา จากนั้น Adam ยังสะดุ้งตื่นเมื่อฝันถึงอุบัติเหตุของ Anthony กับแฟนสาวอีกด้วย ทำให้ในส่วนนี้บอกได้แล้วว่าเหตุการณ์ของ Anthony กับแฟนสาว(หรือจริงๆ แล้วก็คือชู้ของเขา) คืออดีตที่เคยผ่านไปแล้ว ทำให้ทฤษฎีเรื่องที่ว่าทั้งสองคนเป็นคนเดียวกันยิ่งถูกเติมเต็มจนสมบูรณ์และเข้าใจได้ว่าภรรยาจริงๆ ของทั้งคู่นั้นก็คือ เฮเลน นั่นเอง (จึงไม่แปลกใจว่าทำไมเฮเลนถึงยอมมีอะไรกับ Adam ทั้งๆ ที่เธอเองก็ยังท้องอยู่ นั่นเป็นเพราะว่าความจริงเขาก็คือสามีของเธออยู่แล้วนั่นเอง เพียงแค่มีบุคลิกที่ต่างออกไป ไม่ใช่เพราะเธอเข้าใจว่าเขาเป็นคนอื่น)

เบาะแสที่ 5 - คืนสลับแฟนของ Anthony
ฉากที่เกิดคู่ขนานไปกับเบาะแสที่ 4 นี้ก็บอกอะไรเราได้มากมาย ซึ่งถ้าเราคิดต่อจากสันนิษฐานเมื่อกี้ซึ่งก็คือเรื่องของ Anthony คือเรื่องในอดีต ก็จะเห็นจิ๊กซอว์ที่ลงล็อกไปอีกในหลายๆ ชิ้น ทั้งห้องในโรงแรมที่เป็นห้องเดียวกันกับห้องที่ Anthony นัดเจอ Adam ในฉากแรก อีกทั้งเรื่องตอนซั่มกันระหว่าง Anthony และแฟนสาวของ Adam (หรือก็คือชู้ในอดีต) ที่ฝ่ายหญิงเกิดเผอิญไปเห็นรอยแหวนที่นิ้วเข้าก็เลยโกรธหัวฟัดหัวเหวี่ยงเพราะไม่เคยรู้มาก่อนว่าตัวเองนั้นเป็นชู้ (นี่จึงเป็นสาเหตุที่ว่าทำไมเธอถึงยอมขึ้นรถกลับมากับ Anthony นั่นเป็นเพราะไม่ใช่ว่าเธอคิดว่า Anthony เป็นคนอื่น แต่เธอเพิ่งรู้ว่าจริงๆ แล้วอีกฝ่ายมีภรรยาแล้ว) จนกระทั่งเกิดอุบัติเหตุรถคว่ำระหว่างที่ทั้งคู่ทะเลาะกัน (ซึ่งน่าจะเป็นที่มาของรอยแผลเป็นบริเวณหน้าท้องของ Anthony และ Adam) ทำให้เมื่อมองย้อนกลับไปในเหตุการณ์ช่วงแรกก็จะลงตัวพอดีกับช่วงที่ เฮเลน นั้นโกรธหัวฟัดหัวเหวี่ยงถึงบุคคลปริศนาที่โทรเข้ามา พร้อมทั้งถามว่า "คุณยังติดต่อกับผู้หญิงคนนั้นอยู่ใช่ไหม?" ซึ่งผู้หญิงคนที่ว่าก็คือชู้นั่นเอง

ปริศนาสุดท้าย - แมงมุม
ฉากสุดท้ายที่ Anthony (ซึ่งน่าจะควบคุมจิตใต้สำนึกแทน Adam เนื่องจากเห็นกุญแจและนึกถึง Sex Club ที่ตัวเองชอบไปในฉากแรก) เปิดประตูไปหา เฮเลน แต่แล้วต้องพบกับ "แมงมุม" ตัวบักควายอยู่ห้องแทนที่เฮเลน คือฉากที่ยอมรับเลยว่ามึนตึ้บแบบไปต่อไม่ถูก พร้อมๆ กับหวังว่าหนังจะมีอะไรใบ้ให้เราอีกสักนิดแต่แล้วก็ต้องเงิบเมื่อหนังขึ้น Credit มาในทันทีเป็นสัญญาณว่าหนังจบลงตรงนี้แล้ว ทำให้ต้องไปลองค้นหาดูว่าเจ้าแมงมุมในเรื่องนี้คืออะไรกันแน่เพราะเมื่อลองดูบทสรุปเนื้อหาของนิยายต้นฉบับอย่าง The Double ก็ไม่มีแต่อย่างใด

แต่มโนเอาเองว่าแมงมุมนั้นน่าจะเป็นสัญลักษณ์ของตัวสร้างความยุ่งเหยิง (ด้วยใยที่ดูซับซ้อน) และยังเป็นตัวผูกมัดในชีวิต (จากการมัดใยใส่เหยื่อก่อนที่จะกิน) ซึ่งก็เปรียบเสมือน เฮเลน ภรรยาที่ยังท้องของเขาที่ทำให้เขาไม่สามารถไปมีชู้ หรือมีอิสระที่จะไปเที่ยว Sex Club ได้ตามแรงปราถนาได้อีกต่อไป เพราะในอนาคตเขาจะต้องช่วยภรรยาเลี้ยงดูลูก ทำให้ เฮเลน จึงน่าจะเปรียบเสมือนแมงมุมสำหรับตัวเขา ที่อยากจะตัดทิ้งออกไปจากชีวิต (ทั้งภาพจินตนาการว่าผู้หญฺิงเหยียบแมงมุมในฉากแรก และการที่บุคคลจิตใต้สำนึกอย่าง Adam เห็นรูปภาพที่ขาดแค่ครึ่งเดียวไม่มีภรรยาอยู่ในรูป) ซึ่งเหตุทั้งหมดทั้งมวลก็มาจากการผูกมัดที่ว่านี้ ที่ทำให้ Anthony ถึงกลับกลัวจนถึงขนาดต้องสร้างจิตใต้สำนึกอย่าง Adam ขึ้นมา ก็เพื่อที่จะหนีจากโลกความจริง (ไปอยู่กับชู้โดยที่ไม่ต้องรู้สึกผิดอีกต่อไป)

Resource บทสปอย Enemy
1) www.slate.com/blogs/browbeat/2014/03/14/enemy_movie_ending_explained_the_meaning_of_the_jake_gyllenhaal_and_denis.html
2) http://zeawleng.wordpress.com/2014/05/18/review-analyze-enemy/
3) http://pantip.com/topic/32064264


ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น